جامعه دوستدار سالمند، فراتر از یک محیط، یک فرهنگ است. اهمیت پرداختن به جامعه دوستدار سالمند، صرفا بدلیل افزایش جمعیت سالمندان با توجه به هرم جمعیتی نیست؛ بلکه مهم این است که سالمندان چگونه زندگی میکنند. آیا شهرها، محله ها، خانهها و فرهنگ ما به گونهای است که یک سالمند بتواند بطور مستقل و با عزت، زندگی ایمن توام با امید و با نشاطی داشته باشد یا اینکه در محیطی بدون حامی، محدود و منزوی می باشد؟
اینجاست که مفهوم «جامعه دوستدار سالمند» نمود بیشتری می یابد. هدف جامعه دوستدار سالمند بعنوان یک نگرش و رویکرد، تبدیل فضای زندگی به گونه ای است که نیازهای جسمی، روحی -روانی و اجتماعی سالمندان را به طور کامل پوشش دهد.
ساختار جامعه دوستدار سالمند
برای ایجاد یک جامعه یا محله " دوستدار سالمند " باید شرایط به شرح ذیل تغییر یافته و ارتقاء پیدا کند:
۱. محیط زندگی
- ایجاد فضاهای سبز و با نشاط ، پیادهروهای صاف و بدون مانع، وجود نیمکتهای کافی برای استراحت، روشنایی مناسب شبها
- تامین وسایل حمل ونقل عمومی: در دسترس و ارزان با امکانات مورد نیاز سالمندان از قبیل سهولت در سوار و یا پیاده شدن ، صندلی های مناسب، مسیرهای مورد نیاز ..)
۲. مسکن کلیه امکانات مسکن سالمندان بایستی در جهت کاهش خطر سقوط و آسیب دیدگی باشد. بعنوان مثال حذف پلههای خطرناک، نصب دستگیره در حمام و سرویس های بهداشتی، نورپردازی مناسب...
۳. مشارکت اجتماعی: ایجاد مراکز روزانه، پارک ها و باشگاههای مناسب سالمندان، برگزاری رویدادهای محله محور برای ایجاد فرصتهایی جهت انتقال تجربه سالمندان به نسل جوان در راستای پیشگیری از شکاف های نسلی و افزایش تعاملات
۴. حمایت، احترام، پذیرش اجتماعی: نگاه به سالمندان بعنوان منابع تجربه و اندیشه ورز. به این ترتیب می توان تغییر نگرش جامعه؛ به جای نگاه به سالمند به عنوان «بار اضافی» را به "سرمایه اجتماعی" تغییر داد. در همین راستا وجود شبکههای اجتماعی اعم از خانواده، دوستان و نهادهای اجتماعی بعنوان حمایت کنندگان مانع احساس تنهایی و انزوای سالمندان خواهد شد.
5. ارائه خدمات سلامت محور: دسترسی آسان به مراکز بهداشتی درمانی، دریافت مراقبتهای بهداشتی اولیه ، پوشش های بیمه ای موثر و مقرون به صرفه، خدمات مراقبت در منزل در جهت تمرکز بر سلامت محوری بجای بیمارمحوری و «پیشگیری» به جای «درمان»
6. شیوه های موثر برای دریافت اطلاعات مورد نیاز: ارائه اطلاعات به روشهای ساده (مثلاً فونت درشت در بروشورها، تابلوها و ..) ، آموزش استفاده از تکنولوژیهای ساده( مبتنی بر تلفن همراه ، تله نرسینگ و ...
7. برقراری و افزایش امنیت و آرامش در منزل و اجتماع:- ایجاد محیطی که سالمند در آن احساس امنیت کند( مثلا عبور امن از خیابان ها ، وضع نمودن مقرراتی در این خصوص و ...)
دکتر زهرا کشتکاران عضو هیات علمی و استاد گروه پرستاری سلامت جامعه و سالمندی دانشکده پرستاری و مامایی حضرت فاطمه (س)
نظر دهید