در تمام دنیا شایع ترین علت مرگ به دلیل سرطان در زنان، سرطان پستان می باشد. 75 درصد از تومورهای پستان در زنان بالای 5۰ سال رخ می دهد. سرطان پستان سبب خسارات فردی، خانوادگی و اجتماعی وسیعی می شود.
سرطان پستان، شایع ترین سرطان در زنان و اولین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان ۴۴-۴۰ ساله است که به دلیل رشد مهار نشدهی سلولهای غیر طبیعی که در نواحی مختلف سینه ایجاد می شود اتفاق می افتد. سرطان ممکن است در بافتهای مختلف مانند مجاریای که شیر را انتقال میدهند، بافت تولید کنندهی شیر و در بافت غیر غددی رخ دهد.
امروزه سرطان پستان به عنوان یکی از شایع ترین و کشنده ترین بیماری های زنان به شمار می رود یکی از دلایل کشنده بودن این سرطان تشخیص دیرهنگام آن به دلیل تاخیر بیمار در مراجعه به پزشکان صورت می پذیرد .
میزان بقای زنان در سرطان پستان زمانی که در طی معاینه ی فیزیکی و ماموگرافی مراحل اولیه ی سرطان پستان تشخیص داده شود فزایش می یابد. از آن جایی که خطر ابتلا به سرطان پستان در طول زندگی 1 به 9 میباشد سرطان پستان بسیار اهمیت دارد.
از هر دو زنی که جهت مشکلات پستانی به پزشک مراجعه میکنند یک نفر و از هر چهار نفری که تحت بیوپسی پستان قرار می گیرد، یک نفر به سرطان پستان مبتلا است. دانستن ریسک فاکتورهای سرطان پستان به پزشک در شناسایی موارد مشکوک و اتخاذ تصمیم پزشکی مناسب کمک میکند.
نسبت ابتلا زن به مرد در کشورهای پیشرفته تقریباً ۱:۱۰۰ میباشد. ریسک فاکتورهای متعددی وجود دارند که به تنهایی یا باهم، احتمال پیشرفت سرطان پستان را افزایش میدهد
- روشهای غربالگری سرطان پستان
- معاینه بالینی توسط خود فرد(خودآزمائی پستان) از سن ۲۰ سالگی به بعد
- معاینه بالینی سالانه: از سن ۲۰ سالگی توسط پزشک یا ماما
- روش های تصویربرداری (ماموگرافی، سونوگرافی، (MRI
عوامل خطری که شانس ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهند:
- ابتلا یکی از اعضا درجه یک به سرطان
- سن بالای ۵۰ سال
- شروع قاعدگی قبل از 12 سالگی
- چاقی
- زایمان نداشتن یا اولین حاملگی بعد از سن 30 سالگی
- یائسگی بالای سن 55 سالگی
- سابقه سرطان پستان در یک پستان
- سابقه خانوادگی سرطان پستان یا پروستات در افراد مذکر خانواده
- ابتلا به سایر سرطانها )مثل سرطان تخمدان، کولون(
- درمان با هورمونهای استروژن و پروژسترون پس از یائسگی
- مصرف الکل و یا دخانیات
- تراکم زیاد بافت پستان
اقدامات لازم در صورت وجود علایم هشداردهنده سرطان پستان
لازم است بیمار به پزشک مراجعه نموده و تحت معاینه قرار گیرد. بر حسب شرایط بیمار، پزشک از روش های تشخیصی استفاده می کند. معاینه دقیق بالینی پستان و انجام ماموگرافی، بهترین روش های ارزیابی بیمار هستند باید به بیمار توضیح داد که درخواست سونوگرافی، ماموگرافی یا هر اقدامات دیگر مانند نمونه برداری، دلیل به شک و یا مطرح بودن بدخیمی نیست.
کاهش خطر سرطان پستان با رعایت شیوه زندگی سالم
- انجام فعالیت فیزیکی و ورزش منظم به مدت 30 تا 60 دقیقه در روز
- ثابت نگهداشتن وزن
- شیردهی کامل فرزند (دوسال (
- عدم مصرف هورمون بعد از یائسگی
- خودداری از مصرف غذاهای پرچرب و سرخ کرده، نمک زده و آماده دارای مواد نگهدارنده و کنسروها
- خودداری از مصرف دخانیات و الکل
- افزایش مصرف میوه، سبزیجات، غلات و گوشت ماهی
نکته پایانی : سرطان پستان قابل درمان است اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود همچنین در صورت تشخیص زود هنگام عوارض ناشی از آن بسیار کمتر است.
دکتر "زهرا یزدان پناهی" دکتری تخصصی بهداشت باروری و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
نظر دهید